ความเคลื่อนไหวล่าสุดร่างพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ และ พระราชกฤษฎีกาที่เกี่ยวข้องกับพระราชบัญญัติธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (Thailand ICT Law Latest Update ) by A.Pinya Hom-anek, GCFW, CISSP, CISA, CISM, Security+,(ISC)2 Asian Advisory Board President, ACIS Professional Center E-mail:         สืบเนื่องจากกฏหมาย พรบ.ธุรกรรมทางอิเล็กโทรนิคส์ที่ได้ประกาศบังคับใช้ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2544 ในปัจจุบันเวลาผ่านมา 6 ปี ทางภาครัฐได้มีความพยายามในการผลักดันในการใช้กฏหมาย พรบ. ธุรกรรมฯ โดยได้พยายามออกกฏหมายลูก หรือ พระราชกฤษฎีกาออกมาในหลายมาตรา ซึ่งในวันที่ 10 มกราคม พ.ศ. 2550 ที่ผ่านมา ทางรัฐบาลได้ประกาศใช้ พระราชกฤษฎีกา "กำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการในการทำธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ภาครัฐ พ.ศ.2549" อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๑๖ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พ.ศ. 2549 และมาตรา ๓๕ วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2544 ซึ่งมีผลกระทบกับภาครัฐโดยตรง โดยหน่วยงานของรัฐต้องจัดทำแนวนโยบายและแนวปฏิบัติในการรักษาความมั่นคงปลอดภัยด้านสารสนเทศ เพื่อให้การดำเนินการใด ๆ ด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์กับหน่วยงานของรัฐหรือโดยหน่วยงานของรัฐมีความมั่นคงปลอดภัยและเชื่อถือได้ หน่วยงานภาครัฐมีความจำเป็นต้องทำตามหลักธรรมาภิบาลในการใช้งานระบบสารสนเทศ หรือ "IT Governance" ตลอดจนปฏิบัติตามมาตรฐานความมั่นคงปลอดภัยระดับโลกในบางส่วน ซึ่งได้แก่มาตรฐาน ISO / IEC 27001 (Information Security Management System) ซึ่งแนวนโยบายและแนวปฏิบัติบางส่วนของ มาตรฐาน ISO / IEC 27001 ตามพระราชกฤษฎีกา กฤษฎีกา "กำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการในการทำธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ภาครัฐ พ.ศ.2549" ในมาตรา 5 แบ่งออกเป็น 3 หัวข้อ ดังนี้ การเข้าถึงหรือควบคุมการใช้งานสารสนเทศ (Access Control) การจัดให้มีระบบสารสนเทศและระบบสำรองของสารสนเทศซึ่งอย่ในสภาพพร้อมใช้งาน และจัดทำแผนเตรียมพร้อมกรณีฉุกเฉินในกรณีที่ไม่สามารถดำเนินการด้วยวิธีการทางอิเล็กโทรนิคส์ (Business Continuity Planning & Disaster Recovery Planning) การตรวจสอบและประเมินความเสี่ยงด้านสารสนเทศอย่างสม่ำเสมอ (IT Risk Assessment)         โดยหน่วยงานรัฐต้องปฏิบัติตามแนวนโยบายและแนวปฏิบัติที่ได้แสดงไว้ และให้จัดให้มีการตรวจสอบการปฏิบัติตามแนวนโยบายและแนวปฏิบัติที่กำหนดไว้อย่างสม่ำเสมอ ซึ่งเหตุผลในการประกาศใช้พระราชกฤษฏีกา ฉบับนี้ คือ เนื่องจากประเทศไทยได้เริ่มเข้าสู่ยุคสังคมสารสนเทศ ซึ่งมีการทำธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ภาครัฐมากขึ้น สมควรสนับสนุนให้หน่วยงานของรัฐมีระบบการบริการของตนโดยการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อให้สามารถบริการประชาชนได้อย่างทั่วถึง สะดวก และรวดเร็ว อันเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพและประสิทธิผลของหน่วยงานของรัฐ พร้อมกับให้หน่วยงานของรัฐสามารถพัฒนาการทำธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ภาครัฐภายใต้มาตรฐานและเป็นไปในทิศทางเดียวกัน และสร้างความเชื่อมั่นของประชาชนต่อการดำเนินกิจกรรมของรัฐด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ ประกอบกับมาตรา 35 วรรคหนึ่งแห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2544 บัญญัติว่า คำขอ การอนุญาต การจดทะเบียน คำสั่งทางปกครอง การชำระเงิน การประกาศหรือการดำเนินการใด ๆ ตามกฎหมายกับหน่วยงานของรัฐหรือโดยหน่วยงานของรัฐ ถ้าได้กระทำในรูปของข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดโดยพระราชกฤษฎีกาแล้วให้ถือว่ามีผลโดยชอบด้วยกฎหมายเช่นเดียวกับการดำเนินการตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กฎหมายในเรื่องนั้นกำหนดจึงจำเป็นต้องตราพระราชกฤษฎีกานี้         สำหรับกฏหมายลูกที่ยังไม่ประกาศใช้แต่เราควรให้ความสนใจก็คือ ร่างพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยการกำกับดูแลธุรกิจบริการ การให้บริการออกใบรับรองอิเล็กทรอนิกส์ในมาตรา 32 ซึ่งกำลังจะถูกพิจารณาและประกาศใช้ในเวลาอันใกล้นี้ เกี่ยวกับธุรกรรมทางอิเล็กโทรนิคส์ รวมถึงการกำกับดูแลธุรกิจบริการให้บริการออกใบรับรองอิเล็กโทรนิคส์ หรือ CA (Certificate Authority) โดยรูปแบบของการกำกับดูแล CA แบ่งออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ แบบแจ้งเพื่อทราบ (บัญชี ก) คือ การพัฒนาและประยุกต์ใช้เฉพาะภายในองค์กร แบบขึ้นทะเบียน (บัญชี ข) คือ การพัฒนาและประยุกต์ใช้เฉพาะกลุ่มปิด คือการพัฒนาและประยุกต์ใช้เฉพาะกลุ่มปิด เช่น ธปท. กลต. ปปง. แบบรับใบอนุญาต (บัญชี ค) การพัฒนาและการประยุกต์ใช้ในกลุ่มปิด ใช้บริการสาธารณะอย่างแพร่หลายและไม่จำกัดจำนวน เช่น CAT, TOT, สบทร.         กฏหมายลูกที่น่าสนใจอีกมาตราคือ ร่างพระราชกฤษฎีกากำหนดวิธีการแบบ (มั่นคง) ปลอดภัยในการประกอบธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ สืบเนื่องจากพระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2544 หมวด 1 มาตรา 25 ซึ่งเป็นการนำประกาศมาตรฐานการรักษาในการประกอบธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ ที่คณะอนุกรรมการด้านความมั่นคง ภายใต้คณะกรรมการธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ ได้ประกาศในปี พ.ศ. 2547 (version I) โดยอ้างจากมาตรฐาน ISO / IEC 17799 และ ปี พ.ศ. 2549 (version II) โดยอ้างจากมาตรฐาน ISO / IEC 27001 นำมาเป็นแนวทางในการปฏิบัติ ซึ่งจะเน้นไปที่องค์กรที่มีความเกี่ยวข้องกับโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ (Critical Infrastructure) ของประเทศ ได้แก่ การไฟฟ้า, การประปา, บ.ปตท จำกัด มหาชน ซึ่งส่วนใหญ่ใช้ระบบ SCADA (Supervisory Control And Data Acquisition) ในการควบคุมอุปกรณ์ที่มีผลต่อโครงสร้างพื้นฐานสำคัญดังกล่าว สาระสำคัญของร่างพระราชกฤษฎีกากำหนดวิธีการแบบ (มั่นคง) ปลอดภัยในการประกอบธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ ในมาตรา 8 จะกล่าวถึงสาระสำคัญของนโยบายด้านความมั่นคงปลอดภัย ซึ่งการดำเนินวิธีการแบบปลอดภัยต้องอยู่บนหลักการพื้นฐานที่สำคัญของการทำธุรกรรมอิเล็กทรอนิกส์ทุกชนิด มี 13 หัวข้อ ได้แก่ การจัดทำนโยบายหรือมาตรฐานด้านความมั่นคงปลอดภัย (Security policy) การจัดโครงสร้างด้านความมั่นคงปลอดภัยสำหรับองค์กร ทั้งในส่วนที่เป็นการบริการจัดการด้านความมั่นคงปลอดภัยภายในองค์กร และภายนอกองค์กร (Organization of Information Security) การบริหารจัดการทรัพย์สินขององค์กร (Asset Management) การสร้างความมั่นคงปลอดภัยที่เกี่ยวข้องกับบุคลากร (Human resources security) การสร้างความมั่นคงปลอดภัยทางกายภาพและสภาพแวดล้อม (Physical security) การบริหารจัดการด้านการสื่อสารและการดำเนินงานของระบบสารสนเทศและระบบคอมพิวเตอร์ขององค์กร (Information system security) การบริหารจัดการด้านการสื่อสารและการดำเนินงานของเครือข่ายสารสนเทศขององค์กร (Communications and Operations Management) การควบคุมการเข้าถึง (Access Control) การจัดหา การพัฒนา และการบำรุงรักษาระบบสารสนเทศ การบริหารจัดการเหตุการณ์ที่มีความเสี่ยงหรือก่อให้เกิดผลกระทบต่อความมั่นคงปลอดภัยขององค์กร (Information Security Incident Management) การบริหารจัดการให้มีความต่อเนื่องในการดำเนินงานขององค์กร (ฺBusiness Continuity Management) การปฏิบัติตามข้อกำหนดด้านความมั่นคงปลอดภัย (Compliance) การกำหนดเกี่ยวกับมาตรฐานของเทคโนโลยีที่เหมาะสม ในส่วนของ พรบ. ว่าด้วยการกระทำผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ที่หลายคนกำลังรอคอยนั้น คาดว่าจะผ่านการพิจารณาจากคณะรัฐมนตรี และ ประกาศใช้ภายในปี พ.ศ. 2550 นี้ จากการประชุมสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ดังที่ 6/2549 วันพุธที่ 15 พ.ย. 49 ที่ประชุมได้มีมติรับหลักการแห่งร่างพรบ. ว่าด้วยการกระทำผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. และได้แต่งตั้งคณะกรรมการธิการวิสามัญขึ้นมาพิจารณาร่างพรบ. ดังกล่าว ความคืบหน้าในการร่างพระราชบัญญัติซึ่งมีทั้งสิ้น 28 มาตรา โดยในสาระที่คณะกรรมาธิการให้ความสำคัญเป็นพิเศษทั้งหมด 3 ข้อ ได้แก่ การทำความเข้าใจเกี่ยวกับประเด็นทางเทคนิคทั้งในลักษณะของการกระทำความผิดและลักษณะของการสืบสวนสอบสวนของพนักงานเจ้าหน้าที่ การสร้างความสมดุลระหว่างการคุ้มครองสังคมและคุ้มครองสิทธิความเป็นส่วนตัวของประชาชน การควบคุมการใช้อำนาจของพนักงานเจ้าหน้าที่ให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม ทั้งนี้ เพื่อให้กฎหมายนั้นสามารถใช้บังคับได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยไม่ก่อให้เกิดภาระกับผู้ให้บริการ/ผู้ประกอบการมากเกินไป โดยมีจุดยืนสำคัญในการให้ความคุ้มครองความเป็นส่วนตัวของประชาชน โดยสาระสำคัญของร่างพระราชบัญญัติที่มีการปรับแก้ ได้แก่         1) ฐานความผิด ในการพิจารณาร่างพระราชบัญญัติฯ ในส่วนของฐานความผิดนั้น ได้มีการปรับแก้ถ้อยคำให้มีความชัดเจนขึ้นโดยยังคงหลักการเดิมไว้ทั้งหมด อันครอบคลุมถึงการกระทำความผิดที่สำหรับการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ในลักษณะต่างๆ ที่กระทบต่อความลับ (confidentiality), ความครบถ้วน (integrity), และสภาพพร้อมใช้งาน (availability) ของระบบคอมพิวเตอร์และข้อมูลคอมพิวเตอร์ เช่น การเข้าถึงระบบคอมพิวเตอร์โดยมิชอบ (มาตรา 5), การล่วงรู้มาตรการป้องกันการเข้าถึงระบบคอมพิวเตอร์โดยมิชอบ (มาตรา 6), การเข้าถึงข้อมูลคอมพิวเตอร์โดยมิชอบ (มาตรา 7), การดักรับข้อมูลคอมพิวเตอร์ (มาตรา 8), การรบกวนระบบคอมพิวเตอร์หรือข้อมูลคอมพิวเตอร์ (มาตรา 9 และมาตรา 10), การรบกวนระบบคอมพิวเตอร์และข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่กระทบต่อความมั่นคงของประเทศ ความปลอดภัยสาธารณะ ความมั่นคงในทางเศรษฐกิจ และการบริการสาธารณะ (มาตรา 11), การเผยแพร่ชุดคำสั่งชั่วร้ายที่ใช้ในการกระทำความผิดตามมาตราก่อนหน้านี้ (มาตรา 12), การเผยแพร่เนื้อหาอันไม่เหมาะสมหรือเป็นเท็จ เช่น ปลอมแปลงข้อมูลคอมพิวเตอร์หรือทำข้อมูลคอมพิวเตอร์อันเป็นเท็จ หรือก่อให้เกิดความเสียหายหรือก่อให้เกิดความตื่นตระหนกกับประชาชน หรือเนื้อความที่กระทบต่อสถาบันหรือการก่อการร้าย รวมทั้งข้อมูลคอมพิวเตอร์อันลามกทั้งหลาย และการ forward หรือส่งต่อข้อมูลคอมพิวเตอร์ข้างต้น รวมทั้งกำหนดให้บุคคลซึ่งทำผิดด้วยการเผยแพร่ข้อมูลคอมพิวเตอร์ลามกอันเป็นข้อมูลหรือภาพของบุคคลซึ่งมีอายุไม่เกิน 18 ปี นั้น ต้องรับโทษหนักขึ้น (มาตรา 13), รวมทั้งกำหนดโทษของผู้ให้บริการที่สนับสนุนหรือยินยอมให้มีการกระทำความผิดตามมาตรา 13 ต้องรับโทษด้วย หากมิได้ระงับการเผยแพร่ข้อมูลคอมพิวเตอร์นั้น (มาตรา 14), นอกจากนั้น ก็ยังได้กำหนดฐานความผิดในเรื่องการตัดต่อภาพของบุคคลอื่น อันอาจก่อให้เกิดความอับอายหรือเสียหาย ซึ่งอาจมีปัญหาว่าการตีความของความผิดในเรื่องหมิ่นประมาทตามกฎหมายอาญานั้นไปไม่ถึง (มาตรา 15)         2) อำนาจของพนักงานเจ้าหน้าที่ เดิมร่างพระราชบัญญัติฯ ยกร่างขึ้นโดยให้อำนาจหน้าที่ทั่วไปแก่พนักงานเจ้าหน้าที่ไว้อย่างเต็มที่ เพื่อเอื้อประโยชน์ต่อการสืบสวนสอบสวนของพนักงานเจ้าหน้าที่ เช่น อำนาจในการค้นหรือเข้ายึด หรือตรวจสอบระบบคอมพิวเตอร์ที่ต้องสงสัยว่าได้มีการใช้ในการกระทำความผิด, การถอดรหัสลับของข้อมูลคอมพิวเตอร์, หรือการเรียกข้อมูลจราจรทางคอมพิวเตอร์ เป็นต้น อย่างไรก็ตาม โดยที่มีการให้อำนาจแก่พนักงานเจ้าหน้าที่ไว้อย่างกว้างขวาง และเพื่อไม่ให้การใช้อำนาจนั้นเกิดผลกระทบกับผู้ให้บริการหรือกระทบกับสิทธิของประชาชนมากเกินไป ในร่างพระราชบัญญัติฯ จึงได้มีการกำหนดเงื่อนไขการใช้อำนาจไว้อย่างเข้มงวด เช่น ให้ใช้พยานหลักฐานที่รวบรวมได้เพียงเฉพาะในคดีเกี่ยวกับการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์เท่านั้น หรือห้ามไม่ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ส่งมอบพยานหลักฐานที่ได้มา ให้กับพนักงานเจ้าหน้าที่ซึ่งมีอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายฉบับอื่น เพื่อให้นำพยานหลักฐานดังกล่าวไปใช้ในการดำเนินคดีอื่นที่เกี่ยวข้องอันอาจกระทบกับสิทธิของประชาชนได้โดยง่ายหากพนักงานเจ้าหน้าที่ใช้อำนาจหน้าที่ในทางมิชอบ หรือแม้กระทั่งการกำหนดให้พนักงานเจ้าหน้าที่ตามร่างพระราชบัญญัติฯ ต้องรับผิดแม้กระทั่งกระทำให้พยานหลักฐานรั่วไหลโดยประมาท และกำหนดให้พยานหลักฐานที่รั่วไหลจากการกระทำโดยประมาทนั้น ไม่สามารถอ้างเป็นพยานหลักฐานในชั้นศาลได้ เป็นต้น นอกจากนั้น ยังได้กำหนดให้มีการตรวจสอบการใช้อำนาจของพนักงานเจ้าหน้าที่โดยศาลนั้น มีความชัดเจนมากขึ้น เช่น การกำหนดให้พนักงานเจ้าหน้าที่ระบุเหตุอันควรเชื่อว่า ทำไมจึงต้องใช้อำนาจตามร่างพระราชบัญญัติ, ลักษณะการกระทำความผิด, รายละเอียดของอุปกรณ์ที่ใช้ในการกระทำความผิดเท่าที่จะทำได้         3) ความยืดหยุ่นและการเตรียมความพร้อมในการบังคับใช้กฎหมาย โดยที่ในร่างพระราชบัญญัตินั้น ได้กำหนดเกี่ยวกับบุคคลซึ่งเกี่ยวข้องในหลายส่วน เช่น ผู้ให้บริการซึ่งอาจหมายถึง ผู้ประกอบกิจการทางด้านโทรคมนาคม, ผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ต, ผู้ให้บริการอื่นๆ เช่น Web Hosting หรือหน่วยงานต่างๆ ที่ต้องกำหนดให้เจ้าหน้าที่หรือพนักงานผู้ดูแลระบบของตน เป็นต้น ทำหน้าที่ในการเก็บข้อมูลจราจรทางคอมพิวเตอร์ (traffic data) ซึ่งเป็นข้อมูลสำคัญที่ใช้ในการสืบสวนหรือสอบสวนเป็นระยะเวลา 90 วัน แต่ไม่เกิน 1 ปี จากเดิมที่กำหนดให้เก็บ traffic data ไว้เพียง 30 วัน ไม่เกิน 90 วัน เท่านั้น อันเป็นระยะที่เหมาะสมและสอดคล้องกับความจำเป็นในการนำไปใช้เพื่อประโยชน์ในการสืบสวนและสอบสวนทางปฏิบัติมากกว่า แต่เพื่อไม่ให้เป็นภาระกับผู้ให้บริการมากเกินสมควร ในกฎหมายจึงได้กำหนดให้รัฐมนตรีไอซีทีจัดทำประกาศว่า ใครบ้าง คือ "ผู้ให้บริการ" อันจะก่อให้เกิดภาระกับบุคคลหรือหน่วยงานดังกล่าวเมื่อมีการประกาศหลังกฎหมายบังคับใช้ต่อไป โดยในเบื้องต้นการกำหนดว่า ใครบ้าง คือ ผู้ให้บริการนั้น ในเบื้องต้นไม่น่าจะหมายถึงผู้ให้บริการทุกประเภท แต่น่าจะกำหนดให้หมายถึงแต่เพียงผู้ให้บริการกลุ่มใหญ่ๆ เท่านั้น เช่น ผู้ประกอบกิจการทางด้านโทรคมนาคม หรือผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ต เป็นต้น นอกจากนั้น เพื่อให้รับกับประกาศเกี่ยวกับ "ผู้ให้บริการ" ในร่างกฎหมายจึงได้กำหนดให้รัฐมนตรีไอซีทีจ้ดทำประกาศเกี่ยวกับ "traffic data" ว่า หมายถึงอะไรบ้าง เพื่อผู้ให้บริการจะได้ไม่ต้องเก็บ traffic data ที่ไม่จำเป็นอันเป็นภาระโดยใช่เหตุแต่อย่างใด อย่างไรก็ตาม ในการปฏิบัติหน้าที่ของ "พนักงานเจ้าหน้าที่" ซึ่งมีอำนาจหน้าที่ตามร่างพระราชบัญญัติฯ นั้น จำเป็นต้องมีความรู้ความเข้าใจในลักษณะการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์หรืออาชญากรรมทางคอมพิวเตอร์เป็นอย่างดี ในร่างกฎหมายจึงได้กำหนดให้ "พนักงานเจ้าหน้าที่" ต้องมีคุณสมบัติซึ่งต้องผ่านการอบรมหลักสูตรที่กำหนดขึ้นเป็นพิเศษเพื่อให้สามารถทำหน้าที่ตามกฎหมายฉบับนี้ได้อย่างแท้จริงต่อไป ทั้งนี้ เพื่อให้กฎหมายพร้อมในการบังคับใช้งานและเพื่อให้ประชาชนหรือสมาชิกสนช.หรือทุกส่วนงานที่เกี่ยวข้องได้ทราบ, ได้มีส่วนร่วมในการให้ข้อคิดเห็น, เข้าใจ และเตรียมความพร้อมในการบังคับใช้กฎหมายล่วงหน้า คณะกรรมาธิการวิสามัญฯ จึงได้วางแผนการจ้ดทำร่างประกาศข้างต้นให้แล้วเสร็จไปพร้อมๆ กันกับการพิจารณาร่างพระราชบัญญัติฯ เพื่อให้ร่างพระราชบัญญัติฯ นั้น สามารถบังคับใช้ได้อย่างสมบูรณ์ในทันทีที่ประกาศใช้         4) การรับฟังความคิดเห็น อนึ่ง ในระหว่างที่มีการพิจารณาร่างพระราชบัญญัติฯ นั้น คณะกรรมาธิการวิสามัญฯ ได้จัดให้มีการรับฟังความเห็นเกี่ยวกับร่างพระราชบัญญัติฯ จากทุกส่วนงานที่เกี่ยวข้องทั้งในภาครัฐและภาคเอกชน จำนวนหลายครั้ง และได้มีการนำข้อคิดเห็นที่ได้รับฟังเหล่านั้น รวมทั้งคำแปรญัตติของสมาชิกสนช.ในชั้นรับหลักการของร่างพระราชบัญญัติฯ ไปใช้ในการพิจารณาปรับปรุงร่างพระราชบัญญัติฯ เพื่อให้ร่างพระราชบัญญัติฯ นั้น มีความสมบูรณ์เพียงพอที่จะคุ้มครองสังคมและรักษาสิทธิความเป็นส่วนตัวอันเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานของประชาชนให้สมดุล ควบคู่พร้อมกันไปด้วย ประเด็นหลักของร่าง พรบ. ว่าด้วยการกระทำผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ คือ มาตรา 24 ที่ให้ผู้บริการเก็บข้อมูลจราจรไว้ไม่ต่ำกว่า 90 วัน แต่ไม่เกินหนึ่งปี ทำให้เกิดต้องมีการแยกประเภทผู้ให้บริการออกเป็นประเภทต่างๆ จากการประชุมล่าสุด สรุปว่าได้กำหนดผู้ให้บริการเป็น 4 ประเภท ใหญ่ ๆ ได้แก่ ผู้ประกอบกิจการโทรคมนาคม ตาม พรบ. โทรคมนาคม พ.ศ. 2544 เช่น AIS, DTAC, True, TOT ผู้ให้บริการการเข้าถึงเครือข่ายคอมพิวเตอร์ เช่น Internet Service Provider (ISP) , Internet Cafe ผู้ให้บริการเช่าระบบคอมพิวเตอร์ เช่น Web Hostingหรือ ผู้ให้บริการรับฝากข้อมูล เช่น Data Center ผู้ให้บริการ Content หรือ Content Provider เช่น Web Sanook, Kapook, Pantip รวมถึง ผู้ให้บริการ Internet Banking ด้วย ซึ่งผู้ให้บริการในแต่ละประเภทมีความจำเป็นต้องเก็บข้อมูลจราจรของตนเองในลักษณะการจัดเก็บที่แตกต่างกันออกไป ในส่วนของประเด็นของพนักงานเจ้าหน้าที่ก็เป็นประเด็นสำคัญที่มีการพูดถึงกันอย่างมากเพราะหากพนักงานเจ้าหน้าที่ไม่มีความรู้ความสามารถโดยเฉพาะเรื่อง (Computer Forensic) เพียงพอก็จะก่อให้เกิดปัญหาการพิสูจน์หลักฐานทางคอมพิวเตอร์ ในการนำกฏหมายมาใช้อย่างไม่ถูกต้อง และอาจทำให้ผู้ต้องหาหลุดมือไปอย่างที่ไม่ควรจะเป็นดังนั้น พนักงานเจ้าหน้าที่จึงมีความจำเป็น ต้องเข้ารับการฝึกอบรมคอร์สพิเศษ ในการเตรียมตัวปฏิบัติงานเฉพาะทางและผ่านการรับรองของสถาบันที่ให้การฝึกอบรมดังกล่าวว่ามีความรู้ความสามารถเพียงพอที่จะปฏิบัติงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ตรงตามเจตนารมณ์ของกฏหมายดังกล่าว และสำหรับประเภทของ Log File ที่มีความจำเป็นต้องเก็บไว้ ไม่ต่ำกว่า 90 วัน ตามมาตรา 24 นั้น จากการประชุมล่าสุด มีผู้ให้ความเห็นว่าควรมีการแบ่งประเภทของ Log File ออกเป็น 7 ประเภทใหญ่ ๆ อ้างอิงจาก EU Forum on Cybercrime ดังนี้ Personal Computer log file Network Access Server or RADIUS server log file Email Server log file (SMTP log) FTP Server log file Web Server (HTTP server) log file UseNet log file IRC log file หมายเหตุ: ประเภทผู้ให้บริการ และ ประเภทของ Log File อย่างเป็นทางการ ต้องรอรัฐมนตรีไอซีทีจัดทำประกาศอีกครั้งหนึ่ง ข้อมูลจราจรหรือข้อมูล Log ที่ต้องจัดเก็บนั้นจะแตกต่างกันไปตามโปรโตคอลที่ใช้ในแต่ละบริการเช่น บริการ Email ก็จะจัดเก็บในส่วนของ Email header เป็นต้น จะเห็นได้ว่าการจัดเก็บ Log เป็นเวลาไม่น้อยกว่า 90 วัน ดังกล่าวนั้น เป็นภาระหน้าที่ของฝ่ายสารสนเทศ ซึ่งรับผิดชอบโดยผู้บริหารหรือผู้จัดการฝ่ายต้องมีหน้าที่เป็นผู้ปฏิบัติตามข้อกำหนดของกฏหมาย โดยควรต้องได้รับความเห็นชอบและการสนับสนุนจากผู้บริหารระดับสูงของบริษัทหรือองค์กรด้วย ผู้บริหารระดับสูงมีความจำเป็นที่ต้องให้ความสำคัญกับการปฏิบัติตามข้อกฏหมาย และควรมีความเข้าใจถึงวัตถุประสงค์ของกฏหมายให้ชัดเจน ดังนั้น การฝึกรม Security Awareness Training ให้แก่กลุ่มผู้บริหารระดับสูง (Top Management ) เป็นเรื่องสำคัญที่เราไม่ควรมองข้าม มีหลายงานวิจัยด้านความปลอดภัยข้อมูลพบว่าหากผู้บริหารไม่ให้ความสำคัญกับเรื่องความปลอดภัยข้อมูล และเรื่องการปฏิบัติตามกฏหมายต่าง ๆ แล้ว (Regulatory Compliance) อาจทำให้องค์กรเกิดความเสียหาย ตลอดจนตัวผู้บริหารเองก็อาจถูกฟ้องร้องดำเนินคดีได้ ดังนั้น ในปัจจุบัน นอกจากผู้บริหารต้องคำนึงถึง "Business Objective" ที่ต้องสนับสนุนโดยระบบสารสนเทศโดยตรงแล้ว ผู้บริหารยังต้องคำนึงถึง "Governance Objective" ขององค์กรในยุคสมัย "Regulatory Compliance" โดยไม่ควรมองว่าเป็นต้นทุนที่เพิ่มขึ้นขององค์กรเพียงข้างเดียว แต่ควรจะมองในมุมของบรรษัทภิบาลหรือ "Corporate Governance" ด้วย ซึ่งในปัจจุบันถือเป็นกระแสที่ผู้บริหารระดับสูงของทุกองค์กรต้องให้ความสำคัญ จากการวิเคราะห์มาตราต่าง ๆ ในกฏหมาย ทั้งสองฉบับ พบว่าประเทศไทยยังต้องพยายามพัฒนาบุคลากรในสายนี้ โดยการฝึกอบรมให้เกิดความรู้อย่างแท้จริงในการปฏิบัติงาน ตลอดจนควรจัดสัมมนาหรือเผยแพร่ข้อมูลให้ประชาชนเกิดความเข้าใจถึงวัตถุประสงค์ที่แท้จริงของพรบ. ธุรกรรมอิเล็กโทรนิคส์ และพรบ. การกระทำผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ในระดับชาติในเรื่องความมั่นคงของชาติ และเพื่อให้เกิดเสถียรภาพของระบบสารสนเทศในหน่วยงานทั้งภาครัฐ และเอกชนทั่วไป ไม่ให้เกิดความล้าหลังเมื่อเปรียบเทียบกับประเทศเพื่อนบ้าน ยกตัวอย่าง เช่น ประเทศเวียดนาม ที่กำลังพัฒนาด้านสารสนเทศแข่งกับประเทศไทยของเราอย่างน่ากลัว เราจึงควรหันมาจริงจังกับเรื่องความปลอดภัยข้อมูลให้มากกว่านี้ จาก : หนังสือ eLeader Thailand ประจำเดือน เดือนเมษายน 2550 Update Information : 12 เมษายน 2550

10 ภัยมืดยุคอินเทอร์เน็ตปี คศ. 2007" Top 10 Cyber Threats Year 2007 Update: 29 December 2006, 2006 หน้าที่ ความรับผิดชอบ และมุมมองที่แตกต่าง ของ "ผู้ตรวจสอบภายใน" และ "ผู้ตรวจสอบระบบสารสนเทศ" Internal Auditor and IT/IS Auditor's Perception Analysis Update: 29 December 2006, 2006 ยุทธศาสตร์การเตรียมพร้อมป้องกันภัยจากมัลแวร์อย่างได้ผลในทางปฏิบัติ Understanding MalWare Point-of-Entry and How to protect by implementing practical Anti-Malware strategy Update: 30 November, 2006 แนวทางการประเมินความเสี่ยงระบบสารสนเทศเพื่อให้สอดคล้องกับยุคสมัยที่เปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี (Information Technology Risk Assessment Guidelines for Modern IT Auditors) Update: 30 November, 2006 กรณีศึกษา : วิเคราะห์แผนยุทธศาสตร์นโยบายการป้องกันความปลอดภัยข้อมูลของประเทศสิงค์โปร์ (iN2015 and Infocomm Security Masterplan) Update: 19 September, 2006 "เอาต์ซอร์สระบบความปลอดภัยเชื่อได้แค่ไหน?" : Can we trust IT security outsourcer or MSSP (managed security services provider) Update: 18 September, 2006 14 เทคโนโลยีการป้องกันความปลอดภัยข้อมูลสารสนเทศล่าสุดที่คุณควรรู้ 14 IT Security Technology Update Update: 18 September, 2006 Information Security Awareness Program เรื่องสำคัญขององค์กรที่ถูกมองข้าม ? Update: 31 August, 2006 กรณีศึกษาเกี่ยวกับ อาชญากรรมคอมพิวเตอร์ และ การใช้กฎหมายการกระทำผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ในกระบวนการยุติธรรมของประเทศเกาหลีใต้ Case Study : Cyber Crime and IT Law in South Korea Update: 19 July, 2006 เรียนรู้โมเดลในการบริหารจัดการระบบรักษาความปลอดภัยข้อมูลอย่างเป็นระบบและมีประสิทธิภาพ (รุ่นที่สอง) ตอนจบ Information Security Management Framework (ISMF) Version 2 : "Act" Part Update: 19 July, 2006 ทิศทางในอนาคตของอาชญากรรมคอมพิวเตอร์ และ 10 วิธีในการป้องกันตนเองและ องค์กรให้ปลอดภัยจากภัยอินเทอร์เน็ต Future Cyber Crime Trend and Ten Ways to Secure your IT Infrastructure Update: 28 June, 2006 การประยุกต์ใช้มาตรฐานสากลด้านความปลอดภัยข้อมูลกับงานบริหารความเสี่ยงระบบสารสนเทศในองค์กรอย่างได้ผลในทางปฏิบัติ Information Technology Risk Management using International Standard Methodologies and Frameworks Update: 24 April, 2006 เรียนรู้โมเดลในการบริหารจัดการระบบรักษาความปลอดภัยข้อมูลอย่างเป็นระบบและมีประสิทธิภาพ (รุ่นที่สอง) ตอนที่ 3 Information Security Management Framework (ISMF) Version 2 : "Do" Part Update: 18 April, 2005 แผนยุทธศาสตร์ IT839: วิวัฒนาการของกระบวนการรักษาความปลอดภัยข้อมูลคอมพิวเตอร์ระดับชาติของประเทศเกาหลีใต้ Get Ready for Ubiquitous Society Update: 24 March, 2005 เรียนรู้โมเดลในการบริหารจัดการระบบรักษาความปลอดภัยข้อมูลอย่างเป็นระบบและมีประสิทธิภาพ (รุ่นที่สอง) Information Security Management Framework (ISMF) Version 2 Update: 1 February, 2006 จับกระแสทิศทาง IT Security Outsourcing โดย MSSP (Managed Security Service Provider) ในประเทศไทยและทั่วโลก "What Motivates an enterprise to outsource IT security? Update: 30 January, 2006 มุมมองใหม่ของแฮกเกอร์ในการโจมตีระบบความปลอดภัยข้อมูลคอมพิวเตอร์ บทวิเคราะห์ SANS TOP 20 Version 6.01 จากสถาบัน SANS USA Update: 8 December, 2005 10 Information Security Easy Tips 10 เทคนิคการรักษาความปลอดภัยข้อมูลคอมพิวเตอร์อย่างง่ายด้วยตนเอง Update: 1 December, 2005 TOP 10 Information Security Threat Year 2006 (Part II) ทิศทางภัยคุกคามด้านความปลอดภัยข้อมูลคอมพิวเตอร์ปี 2006 (ตอนจบ) Update: 14 Nov, 2005 TOP 10 Information Security Threat Year 2006 (Part I) ทิศทางภัยคุกคามด้านความปลอดภัยข้อมูลคอมพิวเตอร์ปี 2006 (ตอนที่1) Update: 14 Nov, 2005 มาตรฐานสากลทางด้านความปลอดภัยระบบเทคโนโลยีสารสนเทศที่ CIO ควรรู้เพื่อนำมาใช้เป็นแนวทางปฏิบัติในองค์กร และ กลยุทธ์ CIO กับการบริหารระบบความปลอดภัยเทคโนโลยีสารสนเทศในองค์กรสมัยใหม่ Update: 30 Aug, 2005 ทำความเข้าใจเรื่องความแตกต่างของใบรับรองผู้เชี่ยวชาญระบบรักษาความมั่นคงปลอดภัยข้อมูลคอมพิวเตอร์ระดับสากลวันนี้ Professional Information Security Certification: CISSP, CISM, CISA, SANS GIAC Update: 30 Aug, 2005 สถานการณ์ขององค์กรในประเทศไทยเกี่ยวกับการรับรองมาตรฐาน BS7799 Part 2 กับ บทวิเคราะห์มาตรฐานการรักษาความปลอดภัยข้อมูลสารสนเทศ ISO/IEC 17799 Second Edition และ มาตรฐาน ISO/IEC FDIS 27001:2005 Update: 28 July, 2005 บทวิเคราะห์คำปราศัยวิสัยทัศน์ของ มร. บิล เกตส์ ในงาน Thailand Digital Inspiration ในมุมมองด้านการรักษาความปลอดภัยข้อมูลสารสนเทศกับเทคโนโลยีใหม่ในอนาคต Update: 12 July, 2005 การเตรียมองค์กรให้พร้อมเข้าสู่ยุค IT Governance ด้วยมาตรฐาน CobiT และ ITIL Update: 24 Jun, 2005 วิเคราะห์ปัญหาสแปมอีเมล์ เทคนิคใหม่ของสแปมเมอร์ DHAs (Directory Harvest Attacks) และ วิธีการป้องกันระบบอีเมล์ของเราอย่างมีประสิทธิภาพ (ตอนที่ 1) Update: 22 Jun, 2005 วิเคราะห์ปัญหาสแปมอีเมล์ เทคนิคใหม่ของสแปมเมอร์ DHAs (Directory Harvest Attacks) และ วิธีการป้องกันระบบอีเมล์ของเราอย่างมีประสิทธิภาพ (ตอนจบ) Update: 22 Jun, 2005 ภัยร้ายไอทีแอบแฝงภายในองค์กรที่เราควรระวัง Hidden Threat from using email Update: 22 Jun, 2005 เรียนรู้หลักการ Baseline Security Compliance ด้วยกระบวนการ Compliance Management Update: 3 Jun, 2005 เตือนระวังภัยอินเตอร์เน็ตใหม่ล่าสุด "Pharming" Update: 22 Apr, 2005 5 ขั้นตอนในการบริหารจัดการช่องโหว่ในระบบสารสนเทศเพื่อการป้องกันระบบอย่างมีประสิทธิภาพ "5 Steps Proactive Security Management using Vulnerability Management Concept" แนวคิดใหม่เรื่องการตรวจสอบระบบสารสนเทศ และหัวใจสำคัญของระบบความปลอดภัยข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่มีประสิทธิภาพ New IT Audit Paradigm "Using Vulnerability Management and Patch Management System" ความสำคัญของการจัดตั้งศูนย์บัญชาการความปลอดภัยเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารแห่งชาติ สำหรับประเทศไทย Thailand's National ICT Security and Incident Response Center Initiative Project ทิศทางการเปลี่ยนแปลงของกระบวนการควบคุมความปลอดภัยข้อมูลด้านเทคโนโลยีสารสนเทศทั่วโลก และ สถานะการณ์ล่าสุดของประเทศไทย (The World Information Technology and Information Security Control Trend and latest Thailand's situationg) Update: 27 Jan, 2005 สรุปสถิติจำนวนผู้เชี่ยวชาญระบบความปลอดภัยข้อมูลสารสนเทศ (CISSP) ในเอเชีย และ ประโยชน์ที่ประเทศไทยได้รับจากการประชุมคณะกรรมการที่ปรึกษาแห่งเอเชีย (ISC)2 Asian Advisory Board Meeting Update: 25 Jan, 2005 Top 10 Information Security Trend 2005 10 ทิศทาง และแนวโน้มด้านความปลอดภัยข้อมูลคอมพิวเตอร์ ปี ค.ศ. 2005 Update: 3 Dec, 2004 วิเคราะห์มาตรฐานในการตรวจสอบระบบสารสนเทศ สำหรับระบบความปลอดภัยบนระบบปฏิบัติการ UNIX/Linux Update: 2 Dec, 2004 วิเคราะห์มาตรฐานในการตรวจสอบระบบสารสนเทศสำหรับระบบความปลอดภัยบนระบบปฏิบัติการ Microsoft Windows (ตอนจบ) Update: 2 Dec, 2004 วิเคราะห์มาตรฐานในการตรวจสอบระบบสารสนเทศ สำหรับระบบความปลอดภัยบนระบบปฏิบัติการ Microsoft Windows (ตอนที่ 1) Update: 2 Dec, 2004 Proactive Vulnerability Management and Patch Management แนวคิดใหม่ของการบริหารจัดการระบบความปลอดภัยข้อมูลคอมพิวเตอร์วันนี้ Update: Sep 27, 2004   3 องค์ประกอบหลักสู่ความสำเร็จด้านการจัดการบริหารความปลอดภัยข้อมูลคอมพิวเตอร์อย่างสมบูรณ์แบบ "Best Practices for Information Security Management - [ PPT : People, Process/Policy and Technology/Tool ]" Update: Sep 27, 2004   สรุปสถานการณ์ความเคลื่อนไหวด้านความปลอดภัยข้อมูลคอมพิวเตอร์ และ การวิเคราะห์ผลกระทบจากปัญหาความปลอดภัยข้อมูลคอมพิวเตอร์ของภูมิภาคเอเชีย (ผลสรุปจากการประชุมคณะกรรมการที่ปรึกษาความปลอดภัยข้อมูลแห่งเอเชียที่ฮ่องกง) Update: Sep 10, 2004   วันนี้คอมพิวเตอร์ของคุณปลอดภัยแล้วหรือยัง? "10 แนวทางปฏิบัติเพื่อการใช้งานอินเทอร์เน็ตอย่างปลอดภัย" Update: Sep 1, 2004   "Information Security Management Outsourcing" เหตุผล และมุมมอง การวิเคราะห์ข้อดี /ข้อเสีย ในการบริหารระบบความปลอดภัยคอมพิวเตอร์ โดยการทำสัญญาใช้บริการจาก MSSP (Managed Security Service Provider) Update: July 30, 2004   วิเคราะห์ผลสำรวจสถิติการนำเทคโนโลยีรักษาความปลอดภัยคอมพิวเตอร์มาใช้ในองค์กรปี 2004 Update: July 30, 2004   "Remote Access Vulnerability" ช่องโหว่ระบบที่หลายคนมองข้าม Update: July 30, 2004   เมื่อโปรแกรมป้องกันไวรัสไม่ใช่คำตอบสุดท้ายในการปราบไวรัส Update: July 1, 2004   เรียนรู้วิธีการเจาะระบบ Web Application ทั้ง 10 วิธี ของแฮกเกอร์ และวิธีการป้องกันอย่างได้ผล (ตอนจบ) (Top 10 Web Application Hacking) Update: June 17, 2004   เรียนรู้วิธีการเจาะระบบ Web Application Hacking ทั้ง10 วิธี ของแฮกเกอร์ และวิธีป้องกันอย่างได้ผล (Top 10 Web Application Hacking and How to Protect from Hackers) Update: June 3, 2004   เปรียบเทียบระบบ Two-Factor Authentication ระหว่าง การใช้ One Time Password (OTP) และ Smart Card ร่วมกับ Public Key Infrastructure (PKI) Update: May 25, 2004   รู้จักกับตำแหน่งผู้บริหารใหม่ในองค์กรยุคไฮเทค CSO (Chief Security Officer) /CISO (Chief Information Security Officer) Update: May 25, 2004   ถึงเวลาแล้วหรือยังสำหรับ Smart Card และ PKI (ความเข้าใจที่ถูกต้องสำหรับความจำเป็นในการทำ Authentication) Update: April 29, 2004   ระวังภัยอินเทอร์เน็ทใหม่ล่าสุด "PHISHING" Update: April 20, 2004   10 Technical Tips for securing your Wireless LAN System ( 10 เทคนิคการติดตั้งระบบ LAN ไร้สายให้ปลอดภัยจากแฮกเกอร์ ) Update: April 19, 2004   Information Security Management Framework (ISMF) ขั้นตอนที่ 7 "Managed Security Services (MSS) / Real-time Monitoring using IDS/IPS" Update: March 25, 2004   Information Security Management Framework (ISMF) ขั้นตอนที่ 6 "Internal/ External Audit, Re-Assessment and Re-Hardening" Update: March 25, 2004   เรียนรู้หลักการตรวจสอบระบบสารสนเทศ (IT Audit) อย่างมีประสิทธิภาพในทางปฏิบัติ วิเคราะห์ปัญหาการตรวจสอบระบบสารสนเทศ และ การแก้ปัญหาในเชิงบูรณาการ Update: February 24, 2004   Information Security Management Framework (ISMF) ขั้นตอนที่ 5 "Security Awareness/ Technical Know-how Transfer Training" Update: February 24, 2004   กฎหมายอาชญากรรมคอมพิวเตอร์ และ การพิสูจน์หลักฐานด้วยวิธีการ "นิติคอมพิวเตอร์" (Thailand Computer Crime Law and Computer Forensics) Update: February 11, 2004   Information Security Management Framework (ISMF) ขั้นตอนที่ 4 "Defense-In-Depth/Best Practices Implementation" Update: January 25, 2004   10 ทิศทางและแนวโน้มด้านระบบรักษาความปลอดภัยข้อมูลคอมพิวเตอร์ ในปี ค.ศ. 2004 (Top 10 Information Security Paradigm Shift) Update: December 24, 2003   Information Security Management Framework (ISMF) ขั้นตอนที่ 3 "Practical Information Security Policy" Update: December 24, 2003   บัญญัติ 10 ประการ สำหรับการปราบ Malware ต่างๆ ในองค์กร (Virus, Worm, Trojan, Backdoor, Spyware, Adware) ให้ได้ผลในทางปฏิบัติ Update: November 28, 2003   Information Security Management Framework (ISMF) ขั้นตอนที่ 2 :Critical Networks & Hosts Hardening / Patching / Fixing Update: November 20, 2003   Browser Hijacking " ช่องโหว่ใน Browser Internet Explorer (IE) ภัยอินเทอร์เน็ตใกล้ตัวคุณวันนี้ " Update: November 12, 2003   Information Security Management Framework (ISMF) ขั้นตอนที่ 1:Risk Management, Vulnerability Assessment และ Penetration testing Update: November 1, 2003   บทสรุป Wireless LAN Security ในงานประชุม APEC Thailand 2003 Update: October 30, 2003   กรณีศึกษา Wireless Security ในงานประชุม APEC Thailand 2003 Update: October 13, 2003   การจัดการระบบรักษาความปลอดภัยข้อมูลอย่างเป็นระบบและมีประสิทธิภาพ (Information Security Management Framework - ISMF) Update: October 1, 2003   จะลงทุนกับ IDS, IPS หรือ Honeypot อย่างไหนจะคุ้มค่ากว่ากัน ? (ตอนจบ) Update: September 18, 2003   บทเรียนจากหนอนอินเทอร์เน็ต Blaster Worm วิเคราะห์การทำงานของ VIRUS และวิธีการป้องกันสำหรับอนาคต" Update: September 15, 2003   จะลงทุนกับ IDS, IPS หรือ Honeypots อย่างไหนจะคุ้มค่ากว่ากัน ? (ตอนที่ 1) Update: August 9, 2003  เจาะลึก Web Application Security ตอนจบ"Cross-Site Scripting Attack" Update: August 9, 2003 Hacking Web Application (ตอนที่ 2) "ช่องโหว่ใน SSL Protocol และ ความเข้าผิดในการใช้งาน SSL กับ Web Application" Update: July 17, 2003 เจาะลึก Web Application Security ( ตอนที่2) Knowledge Hackers Vs. Web Application Programmer Update: July 17, 2003 Hacking Web Application (ตอนที่ 1) Update: July 17, 2003 เจาะลึก Web Application Security ( ตอนที่1 ) Knowledge Hackers Vs. Web Application Programmer Update: July 17, 2003 Perimeter Security กับ กรณีศึกษาการ Hack Web Site ภาครัฐ Update: July 17, 2003 เทคนิคการแก้ปัญหา SPAM Mail และเจาะลึก Web Application Security (ตอนที่1) Update: May 9, 2003 วันนี้คุณแน่ใจได้อย่างไรว่าระบบของคุณปลอดภัยจาก Hacker ? (ตอนจบ) "The 6 Steps of Information Security Risk Assessment Process" Update: May 6, 2003 ถอดรหัสใบรองผู้ดูแลระบบความปลอดภัยข้อมูลคอมพิวเตอร์ Update: April 4, 2003 วันนี้คุณแน่ใจได้อย่างไรว่าระบบของคุณปลอดภัยจาก Hacker ? (ตอนที่ 1) "Information Security Risk Assessment and Vulnerability Assessment - Part1" Update: March 21, 2003 มาตรฐานสำหรับผู้ตรวจสอบด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ (IT & IS AUDITOR) , เรื่องจำเป็นของทุกองค์กรวันนี้ Update: March 21, 2003 พื้นฐานที่จำเป็นสำหรับมืออาชีพด้านระบบความปลอดภัยคอมพิวเตอร์ (CBK) ตอนจบ Update: Dec 23, 2002 เรียนรู้ และ เข้าใจ วิธีการจัดการระบบความปลอดภัยข้อมูลอย่างเป็นระบบ Understanding Information Security Process Management Update: Dec 17, 2002 พื้นฐานที่จำเป็นสำหรับมืออาชีพด้านระบบความปลอดภัยคอมพิวเตอร์ (CBK) ตอนที่ 7 Update: Dec 17, 2002 พื้นฐานที่จำเป็นสำหรับมืออาชีพด้านระบบความปลอดภัยคอมพิวเตอร์ (CBK) ตอนที่ 6 Update: Dec 6, 2002 พื้นฐานที่จำเป็นสำหรับมืออาชีพด้านระบบความปลอดภัยคอมพิวเตอร์ (CBK) ตอนที่ 5 Update: Dec 6, 2002 จับตาสถานการณ์ Information Security ของประเทศเพื่อนบ้าน Update: Dec 2, 2002 LINUX Certification มาตรฐานใหม่สำหรับวงการ Open source วันนี้ Update: Oct 21, 2002 Wireless LAN Security LAB Testing at Siam Discovery Update: Oct 17, 2002 พื้นฐานที่จำเป็นสำหรับมืออาชีพด้านระบบความปลอดภัยคอมพิวเตอร์ ตอนที่4 Update: Oct 17, 2002 พื้นฐานที่จำเป็นสำหรับมืออาชีพด้านระบบความปลอดภัยคอมพิวเตอร์ ตอนที่3 Update: Sep 24, 2002 พื้นฐานที่จำเป็นสำหรับมืออาชีพด้านระบบความปลอดภัยคอมพิวเตอร์ ตอนที่2 Update: Sep 24, 2002 Wireless Network Hacking ภัยไร้สาย เป้าหมายใหม่ของ Hacker Update: Aug 26, 2002 Security Awareness Program เรื่องสำคัญที่ถูกมองข้าม ? Update: Aug 19, 2002 พื้นฐานที่จำเป็นสำหรับ "Information Security Professional" ตอนที่ 1 Update: Aug 6, 2002 แน่ใจได้อย่างไรว่าระบบของเราปลอดภัยจาก Hacker/Cracker ? Update: July 20, 2002 เตรียมพร้อมสู่ความเป็นมืออาชีพด้าน Information Security (INFOSEC) ตอนที่ 3 Update: July 19, 2002 ระวังช่องโหว่ SMTP Services เปิดทางให้ HACKERS/SPAMMERS Update: July 18, 2002 เรียนรู้วิธีป้องกัน PC ด้วยโปรแกรมประเภท Personal Firewalls , SteathWare Finders/Removers และ SPAM Fighters Update: July 4, 2002 เตรียมพร้อมสู่ความเป็นมืออาชีพด้าน Information Security (INFOSEC) ตอนที่ 2 Update: June 28, 2002 เตรียมพร้อมสู่ความเป็นมืออาชีพด้าน Information Security (INFOSEC) Update: June 28, 2002 "IT Professional Certification" สำคัญอย่างไร...ในยุคการสื่อสารไร้พรมแดน Update: May 31, 2002 ถึงเวลาแล้วหรือยัง .กับคำว่า IT Professional Certification Update: May 28, 2002 ใบรับรอง CISSP กับอุตสาหกรรมไอทีไทย Update: May 11, 2002 วันนี้คุณเตรียมพร้อมแล้วหรือยังกับ mCommerce Security Update: May 11, 2002