ในยุคที่เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) และระบบการเรียนรู้ของเครื่อง (Machine Learning) เข้ามามีบทบาทสำคัญในการตัดสินใจและพยากรณ์ข้อมูลในทุกภาคส่วน ประเด็นเรื่อง "ความน่าเชื่อถือ" (Trustworthiness) กลายเป็นสิ่งสำคัญสูงสุดที่ผู้บริหารและผู้ปฏิบัติงานสายไอทีและ Cybersecurity ทั่วโลกต่างให้ความสนใจ หนึ่งในหัวข้อที่มักถูกหยิบยกขึ้นมาพูดถึงเป็นลำดับต้นๆ คือคำว่า "อคติของ AI" หรือ "AI Bias" อย่างไรก็ตาม หลายคนมักสับสนและนำคำว่า "อคติ" (Bias) ไปใช้ปะปนกับ "ความไม่เป็นธรรม" (Unfairness) ทั้งที่ในความเป็นจริงแล้ว มาตรฐานสากล ISO/IEC 22989:2022 (Artificial Intelligence Concepts and Terminology) ได้จำแนกความแตกต่างของทั้งสองคำนี้ไว้อย่างชัดเจนและเป็นระบบ ซึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการออกแบบระบบไอทีที่มีธรรมาภิบาลและการบริหารจัดการความเสี่ยงที่มีประสิทธิภาพ นิยามที่แท้จริงของ "อคติ" (Bias) ในมุมมองของมาตรฐาน ISO หากพิจารณาในทางสถิติและการประมวลผลเชิงระบบ มาตรฐาน ISO/IEC 22989 ได้นิยามคำว่า อคติ (Bias) ไว้คือ "ความแตกต่างอย่างเป็นระบบในการปฏิบัติ (Treatment) ต่อวัตถุ บุคคล หรือกลุ่มบุคคลบางกลุ่ม เมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มอื่นๆ" ซึ่งคำว่า "การปฏิบัติ" (Treatment) ในบริบทนี้…